Κάθε παρέα έχει εκείνον τον φίλο που προβλέπει με απόλυτη σιγουριά τη νίκη της ομάδας του, αλλά τελικά πανηγυρίζουν οι αντίπαλοι. Στο επόμενο ματς είναι σίγουρος ότι θα βγει Over και τελικά το παιχνίδι λήγει 0-0. Μερικά τέτοια «άχαστα» ακόμη και οι υπόλοιποι ήδη σκέφτονται να αρχίσουν να παίζουν τα αντίθετα από αυτά που λέει, μήπως και πάνε ταμείο. Μήπως τελικά ο «γκαντέμης» της παρέας μπορεί πράγματι να φανεί χρήσιμος;
- Γιατί όλοι θυμούνται τις αποτυχίες του «γκαντέμη»;
- Αν επιλέγεις πάντα το αντίθετο, μπορείς να δικαιωθείς;
- Τι σχέση έχουν τα σερί αποτυχιών με την πλάνη του παίκτη;
- Πότε μια λανθασμένη πρόβλεψη είναι απλώς ατυχία;
- Τι μπορεί να μας διδάξει τελικά ο «γκαντέμης» για τα προγνωστικά;
- Τελικά, να ακούμε τον «γκαντέμη» της παρέας;
Γιατί όλοι θυμούνται τις αποτυχίες του «γκαντέμη»;
Μόλις κάποιος αποκτήσει τη φήμη του «γκαντέμη», δύσκολα την αποβάλλει. Μπορεί να προβλέψει σωστά πέντε αποτελέσματα, αλλά όλοι θα θυμούνται εκείνο το «σίγουρο διπλό» που έληξε με τεσσάρα των γηπεδούχων. Φυσικά, στα πειράγματα της παρέας κανείς δεν πρόκειται να του αναγνωρίσει τις επιτυχίες του!
Αυτό εξηγείται εν μέρει από την «προκατάληψη επιβεβαίωσης» (confirmation bias), την τάση δηλαδή να θυμόμαστε περισσότερο όσα επιβεβαιώνουν μια άποψη που ήδη έχουμε σχηματίσει. Έτσι, ο φίλος μπορεί να μην είναι τόσο άστοχος όσο πιστεύουν οι υπόλοιποι, αλλά από τη στιγμή που του «βγήκε το όνομα», δύσκολα θα αξιολογήσουν αντικειμενικά τις προβλέψεις του.
Αν επιλέγεις πάντα το αντίθετο, μπορείς να δικαιωθείς;
Ας υποθέσουμε ότι ο «γκαντέμης» της παρέας προβλέπει άσο σε ένα παιχνίδι. Εσύ, έχοντας δει τα προηγούμενα κατορθώματά του, αποφασίζεις να παίξεις διπλό. Τελικά, ο αγώνας λήγει ισόπαλος και πηγαίνετε και οι δύο κουβά! Αυτό συμβαίνει επειδή στο στοίχημα 1Χ2 υπάρχουν τρία πιθανά αποτελέσματα. Άσος, ισοπαλία και διπλό. Επομένως, το αντίθετο του άσου δεν είναι απαραίτητα το διπλό, αφού υπάρχει και η ισοπαλία. Με λίγα λόγια, το ότι ο φίλος σου έκανε λάθος δεν σημαίνει πως η δική σου επιλογή ήταν σωστή.
Τι σχέση έχουν τα σερί αποτυχιών με την πλάνη του παίκτη;
Αν ο φίλος σου έχει πέσει έξω σε δέκα συνεχόμενες προβλέψεις, μπορεί να σκεφτείς ότι ήρθε επιτέλους η ώρα να πετύχει μία. Αυτός ο τρόπος σκέψης αποτελεί την «πλάνη του παίκτη» (gambler's fallacy), δηλαδή τη λανθασμένη αντίληψη ότι τα προηγούμενα αποτελέσματα επηρεάζουν τις πιθανότητες μιας ανεξάρτητης τυχαίας διαδικασίας. Το ίδιο λάθος θα κάνεις και αν θεωρήσεις ότι επειδή έχει ένα τόσο μεγάλο αρνητικό σερί, θα συνεχίσει να πέφτει έξω.
Βέβαια, οι ποδοσφαιρικοί αγώνες δεν είναι σαν να ρίχνεις ένα κέρμα για να δεις αν θα φέρει κορώνα ή γράμματα. Οι πιθανότητες εξαρτώνται από την κατάσταση των ομάδων και τα υπόλοιπα αγωνιστικά δεδομένα, όχι από το πόσο «γκαντέμης» είναι ο φίλος σου.
Πότε μια λανθασμένη πρόβλεψη είναι απλώς ατυχία;
Φαντάσου ότι ο φίλος σου προβλέπει νίκη της γηπεδούχου ομάδας, η οποία βρίσκεται σε εξαιρετική φόρμα και έχει σημαντικό πλεονέκτημα απέναντι στον αντίπαλό της. Στο 20’ όμως, μένει με δέκα παίκτες λόγω αποβολής και τελικά χάνει. Ήταν κακή η πρόβλεψή του;
Στο στοίχημα καμία πρόβλεψη δεν είναι εγγυημένη. Ακόμη και η πιο σωστά τεκμηριωμένη εκτίμηση μπορεί τελικά να μην επιβεβαιωθεί εξαιτίας μιας αποβολής, μιας χαμένης ευκαιρίας ή ενός απρόσμενου γκολ. Οπότε, την επόμενη φορά που θα θελήσεις να αξιολογήσεις τον φίλο σου ή οποιονδήποτε tipster, χρειάζεται να εξετάσεις ένα επαρκές ιστορικό καταγεγραμμένων προβλέψεων, τις πιθανότητες των επιλογών του και τις αποδόσεις στις οποίες προτάθηκαν. Μερικά χαμένα στοιχήματα δεν αρκούν για να χαρακτηρίσεις κάποιον «γκαντέμη» ή κακό tipster.
Τι μπορεί να μας διδάξει τελικά ο «γκαντέμης» για τα προγνωστικά;
Ο «γκαντέμης» της παρέας μπορεί τελικά να μας διδάξει πολλά και κυρίως πόσο εύκολα επηρεάζεται η κρίση μας από προσωπικές συμπάθειες, πρόσφατα αποτελέσματα και γνωστικές προκαταλήψεις. Μπορεί να εμπιστευόμαστε πιο εύκολα μια πρόβλεψη επειδή την έκανε ο κολλητός μας ή να θεωρούμε μια ομάδα φαβορί επειδή κέρδισε τα τρία τελευταία παιχνίδια της. Ακόμη και η αντιπάθειά μας για μια ομάδα μπορεί να μας κάνει να υποτιμήσουμε τις πιθανότητες που έχει να κερδίσει.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι προβλέψεις για το στοίχημα χρειάζονται εξέταση των αγωνιστικών δεδομένων, των στατιστικών, των ειδήσεων και των διαθέσιμων αποδόσεων. Φυσικά, ούτε η καλύτερη ανάλυση εγγυάται ότι θα επιβεβαιωθεί μια πρόβλεψη. Τουλάχιστον, όμως, θα ξέρεις γιατί επέλεξες ένα σημείο και δεν θα περιμένεις να σε σώσει η υποτιθέμενη γκαντεμιά του φίλου σου!
Τελικά, να ακούμε τον «γκαντέμη» της παρέας;
Ο «γκαντέμης» είναι μια διασκεδαστική φιγούρα σε κάθε ποδοσφαιρική παρέα και θα συνεχίσει να δίνει αφορμές για πειράγματα, ειδικά όταν το επόμενο «άχαστο» πάει κουβά. Καλό είναι όμως να μένεις στο χιουμοριστικό κομμάτι και να μην βασίζεσαι στις προβλέψεις του για να δεις τι θα παίξεις. Η αξιολόγηση των προγνωστικών πρέπει να στηρίζεται σε αγωνιστικά δεδομένα και πιθανότητες.


1
2
4
5